Ters Yüzde Hesaplama
Elinizde değişimden sonraki sayı var. Bu sayfa ondan öncekini bulur.
Bağlantı girilen değerleri saklar ve tam olarak bu sayılarla yeniden açılır.
Yüzdeyi geri eklemek neden hiçbir zaman işe yaramaz
Sayınız, farklı oranlarda geri alınmış. Son sütun, bölmek yerine yüzdeyi yalnızca geri eklerseniz ne kadar sapacağınızı gösterir: sapma oranın karesiyle büyür, küçük yüzdelerde hatanın fark edilmemesinin nedeni de budur.
| Yüzde | Azalıştan önce | Çıkarılan tutar | Yüzdeyi geri eklerseniz oluşan hata |
|---|---|---|---|
| %10Kestirme yöntem yaklaşık %1 sapar. | 93,33 | 9,33 | 0,93 |
| %20 | 105 | 21 | 4,2 |
| %30 | 120 | 36 | 10,8 |
| %40Sapma artık %16: bir faturada gözden kaçması imkânsız. | 140 | 56 | 22,4 |
| %50Yarıya inmek ikiye katlayarak geri alınır, asla %50 ekleyerek değil. | 168 | 84 | 42 |
Formül
azalıştan önce = sayı ÷ (1 − yüzde ÷ 100)
artıştan önce = sayı ÷ (1 + yüzde ÷ 100)
Örnek hesap
Bir ceket %30 indirimli olarak 84 tutuyor
- 84 ÷ (1 − 0,30) = 84 ÷ 0,70 = indirimden önce 120
- Bunun yerine 84’e %30 eklemek 109,20 verirdi — neredeyse 11 eksik
Nerede yanlış yapılıyor
Çıkarılan yüzdeyi geri ekleyerek işlemi geri almak
%30’luk bir indirim, %30’luk bir artışla geri alınmaz; çünkü iki yüzde farklı sayıların yüzdesidir. 120’nin %30 eksiği 84’tür; 84’ün %30 fazlası ise 120 değil 109,20’dir. 1,30 ile çarpmak yerine 0,70’e bölmeniz gerekir. Yüzde büyüdükçe durum kötüleşir: %50 indirimde yarısını geri eklemek aslın ancak dörtte üçünü geri getirir.
Sorular
- İndirimden önceki asıl fiyatı nasıl bulurum?
- Ödediğiniz fiyatı, ondalık olarak yazılmış indirimin bir eksiğine bölün. %30 indirimde 0,7’ye, %25 indirimde 0,75’e bölün. Yüzdeyi asla geri eklemeyin — o başka bir soruyu cevaplar ve her zaman eksik kalır.
- Bir fiyattan KDV’yi ya da satış vergisini nasıl çıkarırım?
- Aynı işlem ters yönde: bu kez oranın bir *fazlasına* bölün. %20 KDV dahil 120 olan bir fiyat, vergiden önce 100’dür. Satış vergisi sayfası bunu, vergiyi eklemenin yanında da yapar.
- İki cevap neden bu kadar farklı?
- Çünkü bir yüzde her zaman *bir şeyin* yüzdesidir ve iki soru farklı şeylerden başlar. 84, %30’luk bir düşüşten sonraysa asıl sayı 120’ydi. 84, %30’luk bir artıştan sonraysa asıl sayı 64,62’ydi. Aynı 84, aynı %30, iki farklı soru.